Mu myaka ya vuba aha, ubwenge bw’ubukorano (Artificial Intelligence – AI) bwahinduye isi mu buryo bwihuse. Ibintu byakorwaga n’abantu ubu bisigaye bikorwa na mudasobwa, robots, na porogaramu zifite ubushobozi bwo kwiga no gufata ibyemezo. Ibi byateje ikibazo gikomeye abantu benshi bibaza: “Ese tugiye kubura akazi twese kubera AI?”
Iyi nkuru irasesengura impungenge z’abantu, ukuri ku bijyanye n’akazi kazimira, n’uko ikiremwamuntu gishobora kwitegura ejo hazaza higanjemo AI.
AI ni iki kandi ikora ite?
AI ni ikoranabuhanga rifasha mudasobwa n’imashini gutekereza, kwiga, no gufata ibyemezo nk’uko umuntu yabikora. AI ikoreshwa mu:
- Gusubiza ibibazo (chatbots)
- Kwandika inyandiko n’inkuru
- Gusesengura amakuru menshi (big data)
- Gutwara imodoka zitagira umushoferi
- Ubuvuzi, ubucuruzi, n’uburezi
Ibi byose bituma AI ikora imirimo y’abantu vuba, ihendutse, kandi itananirwa.
Impamvu abantu batinya kubura akazi kubera AI
1. AI ikora imirimo vuba kandi idasaba umushahara
Abacuruzi n’ibigo byinshi bahitamo AI kuko idacika intege, idasaba ikiruhuko, kandi idasaba umushahara. Ibi bituma imirimo imwe n’imwe yakorwaga n’abantu ikurwaho.
2. Imirimo isubirwamo (routine jobs) iri mu kaga
Imirimo isaba gusubiramo ibintu bimwe buri munsi ni yo iri mu kaga kurusha indi. Urugero:
- Abanditsi b’amakuru asanzwe
- Abakozi mu mafaranga (accounting simple tasks)
- Abakozi bo mu nganda
- Customer service isubiza ibibazo bisanzwe
Iyi mirimo AI ishobora kuyikora neza kurusha umuntu.
3. Abantu batiteguye impinduka
Abantu benshi bakora imirimo itagisaba ubwenge bwinshi bwo guhanga. Kubera ko AI yihuta mu kwiga, abantu badakomeje kwiga no kwihugura baba mu kaga ko gusigara inyuma.
Ese koko tugiye kubura akazi twese?
Oya. Nubwo AI izakuraho imirimo imwe, izashyiraho indi mishya. Nk’uko byabaye mu bihe by’impinduramatwara y’inganda, ikoranabuhanga ryakuyeho imirimo imwe ariko rishyiraho indi.
Imirimo idashobora gusimburwa byoroshye na AI irimo:
- Imirimo isaba guhanga (creative jobs)
- Imirimo isaba amarangamutima n’ubumuntu
- Imirimo isaba gufata ibyemezo bigoye
- Uburezi n’ubuyobozi bushingiye ku muntu
Intabaza ku hazaza h’ikiremwamuntu
Nubwo hari ibyiringiro, hari n’impungenge zikomeye:
- Kwiyongera kw’ubushomeri
- Itandukaniro rikomeye hagati y’abafite ubumenyi n’abatabufite
- Kwishingikiriza cyane ku mashini
- Kugabanuka k’agaciro k’umuntu mu kazi
Ibi bituma benshi bavuga ko hazaza h’ikiremwamuntu hashobora kuba hagooye niba hatabayeho ingamba zihamye.
Icyakorwa kugira ngo abantu bahangane na AI
- Kwiga ubuhanga bushya: digital skills, programming, data analysis.
- Guteza imbere guhanga: AI ntisimbura ibitekerezo by’umuntu.
- Guhuza AI n’abantu: gukoresha AI nk’igikoresho, atari umusimbura.
- Guteza imbere uburezi bujyanye n’igihe.
- Amategeko agenga ikoreshwa rya AI arengera ikiremwamuntu.
Umwanzuro
AI si umwanzi w’ikiremwamuntu, ariko ishobora kuba ikibazo gikomeye iyo idakoreshejwe neza. Ntabwo tugiye kubura akazi twese, ariko tugiye kubona isi y’akazi ihinduka bikomeye. Abazatsinda ni abazemera kwiga, guhanga, no guhinduka.
Ejo hazaza si ha AI gusa, ni ah’abantu n’ikoranabuhanga bakorana.
